Diety

DIETA PODSTAWOWA:
Cel założenia diety podstawowej to przede wszystkim zapewnienie organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiednich proporcjach, które są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania. W zależności od indywidualnych potrzeb osoby, dieta podstawowa ma na celu:
♦ Zaspokojenie zapotrzebowania energetycznego – dostarczenie odpowiedniej ilości kalorii, które pozwalają utrzymać równowagę energetyczną i zdrową wagę ciała.
♦ Utrzymanie zdrowia – dostarczenie odpowiednich makroskładników (białka, tłuszcze, węglowodany) oraz mikroskładników (witaminy, minerały), które wspierają funkcje organizmu, np. odporność, pracę układu sercowo-naczyniowego, metabolizm.
♦ Prewencja chorób – odpowiednia dieta może zapobiegać wielu chorobom cywilizacyjnym, takim jak otyłość, cukrzyca, nadciśnienie czy choroby serca.
♦ Poprawa samopoczucia – dobrze zbilansowana dieta wpływa na ogólne samopoczucie, poziom energii, koncentrację i jakość życia.
♦ Wsparcie procesów fizjologicznych – prawidłowa dieta wspiera procesy trawienne, regenerację tkanek, funkcjonowanie układów i narządów, a także hormonalną równowagę w organizmie.

Codzienna racja pokarmowa winna dostarczać wszystkich niezbędnych składników, które spełniają trzy funkcje w organizmie:
♦ budulcową (białko, składniki mineralne) – dostarczają budulca do tworzenia, odbudowy lub utrzymania tkanek,
♦ energetyczną (węglowodany, tłuszcze) – służą jako „paliwo” dostarczające energii,
♦ regulującą (witaminy, składniki mineralne) – pomagają regulować procesy zachodzące w ustroju.

Dieta podstawowa powinna dostarczać składniki odżywcze w następujących proporcjach:
♦ Białko ok. 14 – 16 % energii
♦ Tłuszcze ok. 30 % energii
♦ Węglowodany ok. 54 % energii

ZAŁOŻENIA DLA DIETY PODSTAWOWEJ:
Normy na poszczególne makroskładniki zależą od wieku, płci, poziomu aktywności fizycznej oraz celów zdrowotnych (np. utrata wagi, utrzymanie wagi, budowa masy mięśniowej).
      1. Białko (proteiny)
Zalecenia ogólne:
Białko powinno stanowić 10–20% całkowitej energii w diecie. Około 0,8–1,2 g białka na kilogram masy ciała dziennie. Białko jest niezbędne do budowy tkanek, regeneracji mięśni i produkcji enzymów oraz hormonów. Warto je rozłożyć równomiernie na posiłki, aby wspierać syntezę białek w organizmie przez cały dzień.
      2. Tłuszcze
Zalecenia ogólne:
Tłuszcze powinny stanowić 30–40% całkowitej energii w diecie. W zależności od zapotrzebowania energetycznego, około 70–100 g tłuszczu dziennie.
♦ Tłuszcze nasycone: Maksymalnie 10% całkowitej energii z tłuszczów nasyconych.
♦ Tłuszcze trans: Najlepiej unikać tłuszczów trans w diecie, są szkodliwe dla zdrowia.
♦ Tłuszcze jednonienasycone i wielonienasycone: Preferowane źródła tłuszczu (np. oliwa z oliwek, orzechy, awokado, ryby).
Tłuszcze są ważne dla wchłaniania witamin A, D, E, K, a także pełnią funkcje energetyczne i budulcowe w organizmie.
     3. Węglowodany
Zalecenia ogólne:
Węglowodany powinny stanowić 45–65% całkowitej energii w diecie. W zależności od zapotrzebowania energetycznego, około 225–325 g węglowodanów dziennie..
♦ Białe węglowodany (proste): Należy ograniczyć ich spożycie na rzecz pełnoziarnistych produktów.
♦ Węglowodany złożone: Preferowane źródła węglowodanów to pełnoziarniste produkty (np. kasze, brązowy ryż, pełnoziarnisty chleb), warzywa i owoce.
Węglowodany są głównym źródłem energii dla organizmu, zwłaszcza dla mózgu i mięśni. Warto stawiać na produkty o niskim IG (indeks glikemiczny), by stabilizować poziom cukru we krwi.
     4. Woda
Choć nie jest to makroskładnik w tradycyjnym sensie, woda pełni kluczową rolę w diecie:
♦ Zalecane spożycie wody to około 30-40 ml na kilogram masy ciała dziennie (zależnie od aktywności fizycznej i klimatu). Woda wspomaga trawienie, transport składników odżywczych oraz reguluje temperaturę ciała. Warto zauważyć, że w nowych normach szczególną uwagę zwrócono na indywidualne zapotrzebowanie na energię i makroskładniki, uwzględniając wiek, płeć, aktywność fizyczną oraz stan fizjologiczny (np. ciąża, laktacja). Zaleca się korzystanie z tych norm jako ogólnych wytycznych, dostosowując je do indywidualnych potrzeb. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) promuje zdrowy styl życia, który obejmuje zarówno odpowiednią dietę, jak i aktywność fizyczną oraz inne aspekty wpływające na zdrowie. Chociaż szczegółowe wytyczne mogą ulegać zmianom, ogólnie zaleca się zbilansowaną dietę.
♦ Spożywanie różnorodnych produktów, takich jak warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, chude białko oraz zdrowe tłuszcze, aby dostarczyć organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych.
♦ Regularną aktywność fizyczną. Dążenie do co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo, co może obejmować spacery, jazdę na rowerze czy pływanie.
♦ Utrzymanie prawidłowej masy ciała.  Monitorowanie wskaźnika masy ciała (BMI) i dążenie do jego utrzymania w zdrowym zakresie.
♦ Ograniczenie spożycia soli, cukru i tłuszczów nasyconych. Redukcja tych składników w diecie pomaga w prewencji chorób przewlekłych, takich jak nadciśnienie czy cukrzyca typu 2.
♦ Unikanie używek. Ograniczenie lub eliminacja spożycia alkoholu oraz unikanie palenia tytoniu wpływają korzystnie na zdrowie serca i układu oddechowego.
♦ Dbanie o zdrowie psychiczne.  Zarządzanie stresem, zapewnienie sobie odpowiedniej ilości snu oraz utrzymywanie relacji społecznych są istotne dla ogólnego samopoczucia.

DIETA BOGATORESZTKOWA
Celem stosowania diety bogatoresztkowej jest przede wszystkim poprawa funkcjonowania układu pokarmowego poprzez zwiększenie perystaltyki jelit, co sprzyja regularnemu wypróżnianiu się. Błonnik pokarmowy wpływa również na uczucie sytości oraz może przyczyniać się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi.
Dieta bogatoresztkowa, czyli dieta bogata w błonnik pokarmowy, jest zalecana w kilku schorzeniach, szczególnie tych związanych z układem pokarmowym i metabolizmem. Zaparcia, Choroby jelita grubego (W przypadku chorób takich jak zespół jelita drażliwego (IBS), dieta bogatoresztkowa może pomóc w regulacji funkcji jelit i zmniejszeniu objawów, takich jak bóle brzucha, wzdęcia, czy nieregularne wypróżnienia.  Choroba uchyłkowa jelita grubego: W tej chorobie błonnik pomaga w utrzymaniu regularnych wypróżnień, co zapobiega występowaniu zaparć i zmniejsza ryzyko powstawania nowych uchyłków.) Choroby serca (w tym hipercholesterolemia)

Zalecenia dotyczące diety bogatoresztkowej:
- Spożycie błonnika: Zaleca się, aby w diecie znalazła się odpowiednia ilość błonnika pokarmowego, jednak jego nadmiar może być niewskazany w przypadku niektórych schorzeń przewodu pokarmowego. Dlatego ważne jest dostosowanie ilości błonnika do indywidualnych potrzeb organizmu.
- Źródła błonnika: Błonnik znajduje się głównie w produktach roślinnych, takich jak pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa, owoce oraz rośliny strączkowe.
- Stopniowe wprowadzanie błonnika: Wprowadzając większe ilości błonnika do diety, należy robić to stopniowo, aby dać czas układowi pokarmowemu na adaptację i zminimalizować ewentualne dolegliwości, takie jak wzdęcia czy gazy.
- Odpowiednie nawodnienie: W diecie bogatoresztkowej istotne jest również odpowiednie spożycie płynów, ponieważ błonnik potrzebuje wody do prawidłowego funkcjonowania w jelitach. W przypadku wątpliwości dotyczących wprowadzenia diety bogatoresztkowej lub jej modyfikacji, zaleca się konsultację z lekarzem lub dietetykiem, aby dostosować ją do indywidualnych potrzeb zdrowotnych. Tabela, która przedstawia produkty zalecane i przeciwwskazane w diecie bogatoresztkowej, uwzględniając główne grupy żywności:
- Kategoria Produkty zalecane Produkty przeciwwskazane Produkty zbożowe- Pełnoziarniste pieczywo (np. chleb razowy) - Chleb biały, bułki, ciastka z białej mąki
- Kasze (np. gryczana, jaglana, owsianka) -Produkty mączne o wysokim stopniu przetworzenia (np. biały makaron)
- Ryż brązowy, dziki - Biały ryż

Owoce- Jabłka, gruszki, maliny, jeżyny, truskawki - Owoce suszone (w dużych ilościach) – mogą powodować wzdęcia

- Pomarańcze, grejpfruty, kiwi, śliwki - Owoce w syropie, konserwowane
Warzywa- Warzywa strączkowe (np. fasola, soczewica, ciecierzyca)  -Warzywa konserwowane w puszkach (zawierają dużo soli)

- Brokuły, marchew, szpinak, jarmuż, kapusta  -Warzywa smażone, mocno przyprawione,     tłuste
Nabiał- Jogurty naturalne (bez dodatków cukru) - Tłuste sery, serki topione, produkty przetworzone

- Mleko i kefiry o niskiej zawartości tłuszczu - Śmietany, masło, pełnotłuste sery
Białka roślinne- Rośliny strączkowe (np. fasola, groch, soczewica) - Produkty mięsne wysokoprzetworzone (np. parówki, wędliny)

- Tofu, tempeh - Mięso smażone i tłuste
Orzechy  nasiona- Orzechy (np. migdały, orzechy włoskie, laskowe) - Orzechy w czekoladzie, prażone w tłuszczu

- Nasiona chia, siemię lniane, pestki dyni - Nasiona i orzechy w solonej wersji
Tłuszcze- Oliwa z oliwek, olej lniany - Tłuszcze trans (np. margaryny, smażone potrawy)

- Awokado - Tłuste produkty mięsne (np. boczek)
Napoje- Woda, herbata ziołowa - Słodzone napoje, napoje gazowane, alkohol

- Zielona herbata, napary ziołowe - Kawa w dużych ilościach (może podrażniać jelita)

ŻYWIENIE W CUKRZYCY:
Zadaniem diety jest uzyskanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi w ciągu całej doby. Dieta powinna obfitować w warzywa, produkty mięsne i produkty pełnoziarniste z wykluczeniem cukrów prostych (cukier, słodycze, miód, przetwory owocowe). W żywieniu pacjentów po zdiagnozowaniu typu cukrzycy można wdrożyć stosowanie zasady wymienników węglowodanowych (WW). Należy dostarczyć organizmowi wszystkich potrzebnych składników, a więc białka, węglowodanów, tłuszczów, witamin, soli mineralnych i wody. Odpowiedniej ilości energii (prawidłowa masa ciała). Chorzy z nadwagą powinni ograniczyć ilość kalorii, natomiast dla pacjentów z niedowagą powinno się odpowiednio zwiększyć pokrycie zapotrzebowania kalorycznego. Dobrze zbilansowana dieta uchroni organizm przed powikłaniami cukrzycy.
Codzienna aktywność fizyczna i odpowiednia dieta są kluczem do unormowania poziomu glukozy we krwi.
 
Zalecenia i uwagi:
♦ Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5-6 razy dziennie, średnio co 3 godz. aby nie dopuścić do hipoglikemii, małe objętościowo. Temperatura posiłków  powinna być umiarkowana.
♦ Stosuje się potrawy gotowane w wodzie i na parze, pieczone w pergaminie, folii, duszone bez tłuszczu, grillowane, w frytkownicy beztłuszczowej. Zabrania się podawania potraw smażonych.  Zupy  i sosy sporządza się na wywarach warzywnych. Potrawy  podprawia  się  zawiesinami z wody i mąki. Zabrania się używania zasmażek.
♦ Zaleca się spożywanie węglowodanów złożonych bogatych w błonnik: pieczywo ciemne, żytnie, razowe, otręby, kasze grube, ryż brązowy,  makaron  z  mąki pełnoziarnistej, warzywa w postaci surówek , sałatek i owoce ze skórką (jeden  owoc w ciągu dnia).
♦ Wyklucza się spożycie cukrów prostych zawartych w cukrze, słodyczach, miodach, dżemach, powidłach, marmoladzie, bakaliach.
♦ Ograniczyć  mleko i przetwory mleczne ze względu  na  zawartość cukru mlekowego - laktozy (mleko tylko 1 szkl. dziennie). Unikaj produktów bezlaktozowych!
♦ Tłuszcze  pełnią ważną rolę jako źródło energii. Ważne jest jednak, aby wybierać zdrowe tłuszcze, które wspierają metabolizm i ogólny stan zdrowia. Jednonienasycone: oliwa z oliwek, olej rzepakowy, awokado, orzechy (migdały, orzechy laskowe). Wielonienasycone: tłuste ryby (łosoś, makrela, sardynki), olej lniany, olej z orzechów włoskich, siemię lniane, nasiona chia.
 
W diecie z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów należy wybierać produkty białkowe o niskiej zawartości węglowodanów, takie jak chude mięso (kurczak, indyk, wołowina) oraz ryby (łosoś, makrela, dorsz). Doskonałym źródłem białka są także jaja, twaróg i ser żółty o niskiej zawartości węglowodanów. Dla osób na diecie roślinnej, dobre opcje to tofu, tempeh, soczewica i ciecierzyca, które zawierają więcej białka niż węglowodanów. W przypadku osób z cukrzycą, ważne jest, aby wybierać wędliny o niskiej zawartości tłuszczu, soli oraz węglowodanów, unikając tych wysoko przetworzonych. Wędliny nie powinny zawierać dodatku cukru ani konserwantów, które mogą podnieść poziom glukozy we krwi. Potrawy należy przyprawiać kwaskiem cytrynowym, sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, bazylią, tymiankiem, majerankiem. Należy ograniczyć sól, vegetę, pieprz, ocet, musztardę, chili.
 Unikać alkoholu, całkowicie wykluczyć wyroby tytoniowe.
 
Przykładowe jadłospisy
ŚNIADANIE
- Jajecznica na maśle klarowanym z 2 jaj, pomidorami i rukolą,   2 kromki chleba pełnoziarnistego, kawa .b/cjabłko małe (100g)pomidorowa z makaronem pełnoziarnistymudko dusz., sałatka z kap. białej, ziemniaki (2szt.-małe), woda mineralna niegazowanażytni (2 małe kromki), masło, szynka konserwowa, rzodkiewki, herbata b/c

- razowy (2małe kromki.),masło, jajecznica/parze, pomidor, herbata z cytryną b/cjogurt naturalny (200g) chudy rosół z makaronem (2 łyżki ugotowane), sztuka mięsa, kalarepka duszona, ziemniaki (2szt.-małe) woda mineralna niegazowanagraham  (2kromki), masło, pasta z kurczakiem i jarzynami, papryka czerwona, herbata zielona b/c

- żytni (1kromka),galaretka drobiowa (25g), herbata b/csok pomidorowy (1szkl.),żytni (1kromka) kiełbasa drobiowa, kalafiorowa z ziemniakami, .zrazy duszone, ćwikła (1łyżka) surówka z kapusty kiszonej, kasza gruba (2łyżki ugotowanej kaszy), woda mineralna niegazowanarazowy (2małe kromki.), masło, pasta rybna, ogórek zielony, herbata z cytryną b/c

- graham (2 kromki), masło, polędwica drobiowa, sałata zielona, kawa zbożowa bez cukrutwarożek z rzodkiewką (50g), pomidordyniowa z grzankamiryba pieczona w folii, mizeria z jogurtem, ziemniaki (2szt.-małe), woda mineralna niegazowana, żytni (2 małe kr.), masło, klops wieprzowy sałatka z pomidora, ogórka kiszonego i  sałaty lodowej z oliwą, herbata zielona b/c

- razowy (2małe kr.),masło, pasta z jaj, papryka czerwona, herbata z cytryną bez cukru, pomarańcza (1/2 szt.), barszcz z ziemniakami, filet drobiowy duszony, ziemniaki ( 2szt.-małe), bukiet warzyw gotowany. woda mineralna niegazowana graham (2kromki), masło, salceson drobiowy, ogórek zielony, herbata ziołowa bez cukru

- żytni (2małe kr.),masło, parówki ciel.(1 szt.), pomidor, herbata zielona  bez cukru, kefir (200g), szpinakowa z makaronem, rolada wieprzowa duszona, sałatka z czerwonej kapusty, ziemniaki (2szt.-małe), woda miner. niegazowana, razowy (2małe kromki), masło, pasztet drobiowy, kalafior gotowany, herbata z cytryną bez cukru

- graham (2kromki), masło, kiełbasa szynkowa, rzodkiewki, kawa zbożowa b/ckisiel truskawkowy b/c, pieczarkowa z ziemniakami, pierś z kurczaka w jarzynach, ryż/sypko (2łyżki ugotowany), brokuł gotowany, woda min., żytni (2małe kromki), masło, pasta z wędliny i jajka, pomidor, kawa zbożowa b/c

PRODUKTY I POTRAWY ZALECANE I PRZECIWWSKAZANE
♦ napoje: kawa prawdziwa bez mleka, herbata, herbaty ziołowe, soki warzywne, niegazowane wody mineralne, w ograniczonej ilości: mleko  i napoje mleczne fermentowane do 1,5 % tłuszczu , kompoty owocowe b/c, naturalne soki owocowe b/calkoholowe, kakao, płynna czekolada, kawa zbożowa, napoje mleczne
i fermentowane pełnotłuste, wody i napoje gazowane
♦ pieczywo: chleb żytni, razowy, graham, pieczywo pszenno-razowe z dodatkiem słonecznika, soi, pieczywo z otrębamipieczywo pszenne jasne, pieczywo cukiernicze i półcukiernicze z dodatkiem tłuszczu, suchary, biszkopty, pieczywo drożdżowe
♦ dodatki do pieczywa: chudy twaróg, chuda szynka, polędwica, polędwica drobiowa, salceson drobiowy, mięso gotowane, białko jajka gotowane, pasty z białka jaj, pasty mięsne, mięsno-warzywne, rybne
      ♦ w ograniczonej ilości: chude sery topione, żółte, pasty z całych jaj, jajka gotowanetłusty twaróg i tłuste sery dojrzewające, topione tłuste wędliny, konserwy, pasztetowa, salceson wieprzowy, dżemy, miody, powidła, marmolada
♦ tłuszcze: masło, margaryny miękkie, olej słonecznikowy, rzepakowy, sojowy, oliwa z oliweksmalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde, tłuszcze kuchenne
♦ zupy i sosy: na wywarach warzywnych, podprawiane zawiesiną z mąki i wody
     ♦ w ograniczonej ilości: chude rosoły; sosy łagodne, warzywne, zagęszczane zawiesiną z mąki i wodytłuste, zawiesiste na wywarach mięsnych, kostnych, zasmażane, zaprawiane śmietaną, pikantne, esencjonalne rosoły, buliony; sosy ostre: chrzanowy, musztardowy, cebulowy, śmietanowy, majonezowy
♦ dodatki do zup: grzanki, kasza jęczmienna, ryż pełnoziarnisty, grube makarony, ziemniaki
     ♦ w ograniczonej ilości: groszek ptysiowykluski francuskie, kluski kładzione, lane ciasto, makaron nitki
♦ mięso, drób, ryby: chuda cielęcina, wieprzowina, wołowina, królik, indyk, kurczak, chude ryby, potrawy duszone, gotowane, potrawki, klopsy, pulpety, budynie mięsne
     ♦ w ograniczonej ilości: ozorki, serca, wątroba, karptłusta wołowina, wieprzowina, baranina, dziczyzna, kaczki, gęsi, flaki, mózg, tłuste ryby, potrawy pieczone, smażone, smażone w panierce, wędzone, marynowane
♦ potrawy półmięsne i bezmięsne: budynie z kasz, warzyw, makaron i risotto z mięsem i warzywami,
     ♦ w ograniczonej ilości: zapiekanki z kasz i mięsa lub warzyw, kluski śląskie i z mięsem, łazanki z kap.knedle, naleśniki, wszelkie potrawy smażone na tłuszczu : placki ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety; bigos, fasolka po bretońsku
♦ warzywa świeże i mrożone: pietruszka, seler, dynia, szpinak, pomidory, rzodkiewka, sałata zielona i lodowa, ogórki zielone kiszone, brokuły, kalafior, warzywa kapustne, kapusta kiszona, papryka czerwona, zielona, żółta, pora, kalarepa, pieczarki warzywa w postaci surówek i sałatek
     ♦ w ograniczonej ilości: buraki, marchew, nasiona roślin strączkowych, ,fasolka szparagowa, groszek zielony, warzywa z dodatkiem majonezu, śmietany, musztardy, warzywa marynowane, solone, ziemniaki gotowane
     ♦ w ograniczonej ilości: pieczoneodsmażane, smażone z tłuszczem : frytki, krążki, placki, chipsy
♦ owoce świeże i mrożone: cytrusowe, brzoskwinie, morele, jabłka, kiwi, wiśnie,
     ♦ w ograniczonej ilości: banany, winogrona, śliwki, melon, arbuz, gruszki, czereśnie, jagody, truskawkiowoce kandyzowane, marynowane, w syropie, suszone
♦ desery: sałatki owocowe, sorbety, galaretki i kisiele b/c, budyń na chudym mleku b/c
     ♦ w ograniczonej ilości: orzechy włoskie, pistacjowe, laskowe, ziemne bez soli, migdały, czekolada gorzkaciasta, torty, lody, desery z używkami, batony, czekolada, cukierki, chałwa, orzechy solone
♦ substancje słodzące: erytrytolCukier i inne substancje słodzące.
♦ przyprawy łagodne: sok z cytryny, kwasek cytrynowy, zielona pietruszka, zielony koperek, szczypiorek, melisa, majeranek, bazylia, papryka słodka
     ♦ w  ograniczonej ilości: ocet winny, sól, vegetaostre: ocet, pieprz, papryka ostra, chili, curry, musztarda, ziele angielskie,liść laurowy, gałka muszkatołowa

DIETA BOGATOBIAŁKOWA:
Przed zastosowaniem dietoterapii skonsultuj się z lekarzem!
Stosuje się ją w wypadku konieczności dostarczenia organizmowi zwiększonej ilości białka potrzebnego bądź to do odbudowy zniszczonych wskutek choroby narządów, bądź też do uzupełnienia jego niedoboru w organizmie spowodowanego słabym wchłanianiem białek lub ich nadmiernym wydalaniem z ustroju.

Zalecenia:
białko: 110-120 g dziennie, czyli około 1,5-1,8 g/kg należnej wagi ciała na dobę, tłuszczu w diecie powinien zaspokajać ok 30–40 % zapotrzebowania energetycznego organizmu i wynosić około 1g/kg na dobę zalecanej należnej wagi ciała, węglowodany ich energetyczny udział w dostarczanych pokarmach powinien wynosić około 50% czyli 400-500g. Dieta wysokobiałkowa musi zapewnić organizmowi niezbędną ilość składników mineralnych i witamin.

Co można jeść ?
Produkty spożywcze dzieli się na trzy grupy: budulcową, energetyczną i regulacyjną. Głównym składnikiem budulcowym są sole mineralne, zwłaszcza wapnia i fosforu, oraz białka potrzebne do odbudowy zużytych i budowy nowych komórek. Podstawową zasadą diety bogatobiałkowej jest dostarczenie organizmowi dużej ilości białka. Powinna ona wynosić około 1,5 g białka na 1 kg należnej wagi ciała, czyli około 110-120 g w ciągu doby. Modyfikacja ta polega na zwiększeniu ilości białk do 2. 0 g / g masy ciała, wynosi to około 100 do 120 g białka na dobę, w skrajnych przypadkach ( rozległych oparzeniach ) podaje się do 3 g / kg masy ciała i więcej, co daje do 150 g na dobę. Białko to powinno być w pełni wartościowe, a więc zawierać wszystkie niezbędne do życia aminokwasy. Dlatego, wybierając produkty przeznaczone do przyrządzania potraw dla chorych wymagających diety wysokobiałkowej szczególną uwagę zwraca się na te, w których ilość białka jest duża. Będą to więc produkty świeże, zdrowe i wysokogatunkowe. Białka znajdujące się w pożywieniu dzieli się na białka pochodzenia zwierzęcego i białka pochodzenia roślinnego. Organizm człowieka potrzebuje obu rodzajów tych białek. Najważniejsze ich źródła to: mięso, drób, ryby, mleko i przetwory zbożowe.

Uwagi Technologiczne
Sposób przyrządzania potraw jest taki sam jak w diecie łatwo strawnej. Aby zwiększyć ilość białka w jadłospisie, można wykorzystać mleko w proszku jako dodatek do potraw np.: zaprawiania zup, sosów, do deserów mlecznych, do ciast i napojów. Białko jaja kurzego wzbogaca również wiele potraw: budynie, pulpety, rolady mięsne, omlety. Surówki, desery a nawet niektóre zupy i potrawy z mąki można wzbogacać za pomocą dodatku serka homogenizowanego.

Pieczywo
Zalecane jest pieczywo o dużej zawartości białka, a więc pszenne, jasne, niezbyt czerstwe (chleb lecytynowy, bułki, rogale, sucharki). Dozwolona jest też, ale raczej tylko w chorobach wątroby, niewielka ilość (1-2 kawałki dziennie) pieczywa żytniego z niskiego przemiału oraz pieczywa półcukierniczego. Zabronione jest pieczywo świeże, ciepłe oraz większe ilości pieczywa żytniego i razowego zwłaszcza w przewlekłych zapaleniach jelit.

Mąka i kasze
Zalecane jest przyrządzanie potraw z dodatkiem mąki pszennej lub pytlowej oraz kasz zawierających dużo białek: sago, manny, płatków owsianych oraz kiełków pszennych. W chorobach wątroby dodatkowo poleca się jeszcze kasze: jaglaną, perłową, krakowską i gryczaną. Dozwolone jest także stosowanie drobnego makaronu, mąki ziemniaczanej i kukurydzianej, ryżu oraz mało i średnioziarnistych kasz: pszennej, krakowskiej, jęczmiennej i perłowej. Zabronione jest stosowanie mąki razowej, żytniej, grubych makaronów oraz w chorobach jelit, kasz gruboziarnistych (np. jaglana, gryczana, pęczak), ze względu na skłonności do wzdęć i niestrawności po ich spożyciu.

Mleko i jego przetwory
Dozwolone jest świeże lub zsiadłe, niezbyt tłuste mleko (w chorobach wątroby nawet w dużych ilościach pod warunkiem dobrej tolerancji), kefir, jogurt, maślanka, sery białe i sery twarogowe (100 ml mleka = 15g twarogu) oraz niektóre sery żółte (np. Gouda). W chorobach jelit mleko należy podawać w ograniczonych ilościach i raczej rozcieńczone (jako dodatek do potraw), gdyż często powoduje wzrost dolegliwości. Dietę można wzbogacić przez stosowanie produktów typu bogatobiałkowych np. skyr lub białko serwatkowe w proszku. Zabronione jest podawanie mleka tłustego lub zbyt kwaśnego. Zabronione jest także podawanie zbyt twardych i tłustych serów dojrzewających lub topionych zwłaszcza u chorych cierpiących na zapalenie jelita grubego lub wykazujących nietolerancję na mleko i przetwory mleczne.

Jaja
Są zalecane, ponieważ są bardzo dobrym źródłem białka. Jedno jajko to około 6 g czystego białka. Najczęściej podaje się białka jako dodatek do potraw, a całe jajka jako jajecznicę na parze, omlet na parze, jajko gotowane na miękko. O ile nie ma innych przeciwwskazań, dziennie powinno być zjadane przynajmniej 1 jajko.
Zabronione jest jednak spożywanie jajek na twardo, jaj smażonych na tłuszczu oraz jaj faszerowanych. W razie współistnienia choroby dróg żółciowych (kamica żółciowa) lub miażdżycy tętnic ogranicza się podawanie żółtek.

Tłuszcze
Dozwolone, ale w niezbyt dużych ilościach, jest świeże masło, słodka śmietanka, oleje roślinne (słonecznikowy, sojowy, arachidowy), masło roślinne (Vita, Rama) oraz oliwa z oliwek. Zabronione jest masło nieświeże (topione, solone), kwaśna i tłusta śmietana, twarde margaryny i olej rzepakowy, smalec, słonina, boczek, ceres, oma oraz zbyt dużo oliwy przy współistnieniu zaburzeń ze strony dróg żółciowych.

Mięso
Zalecane są chude gatunki mięsa: cielęcina, wołowina, chuda wieprzowina, konina, królik, ozorki, wątróbki, drób (brojler, kura, kurczak, indyk, perliczka, gołębie), chude ryby (dorsz, korgulena, karmazyn, sandacz, leszcz, lin, karaś, szczupak, flądra, karp do 1 kg). Dzienna podaż mięsa powinna wynosić co najmniej 200g.
Zabronione są mięsa tłuste: tłusta wieprzowina, baranina, gęś, kaczka, dziczyzna, flaki i inne podroby, tłuste marynowane lub wędzone ryby (śledź, węgorz, łosoś), sardynki i konserwy rybne.

Wędliny i konserwy
Zalecana jest chuda szynka, polędwica, kiełbasa szynkowa, dietetyczne cielęce parówki oraz cielęcina, wołowina, drób lub ryby w galarecie. Zabronione są tłuste lub silnie wędzone wędliny oraz tłuste lub zawierające ostre przyprawy konserwy (np.: salceson, pasztetówka, paprykarz).

Warzywa
Zalecane są ziemniaki, marchew, sałata zielona, młoda dynia, pietruszka, sok z czarnej rzodkwi oraz w ograniczonych już ilościach: szpinak, botwina i buraki. Warzywa podaje się po ugotowaniu i rozdrobnieniu (przeciery) lub jako soki. W niektórych przypadkach możliwe jest podawanie w niedużej ilości surówek z warzyw (np. marchew). Dzienna podaż warzyw wynosi 300-400 g. Dozwolone, przede wszystkim ze względów smakowych, jest podawanie w małej ilości główek szparagów, zielonego groszku, rabarbaru, porów, selera, kalarepki, młodej dyni, ogórków oraz pomidorów (bez pestek i skórki). Zabronione są natomiast warzywa kapustne (kapusta, kalafior, brukselka), rzodkiewka, cebula, czosnek, zbyt duża ilość buraków, wszelkie warzywa strączkowe (groch, fasola, fasolka szparagowa), dojrzała dynia i grzyby.

Owoce
Zalecane są jabłka, wiśnie, morele, brzoskwinie, melony, wszystkie owoce cytrusowe (zwłaszcza pomarańcze, mandarynki, grejpfruty), winogrona (bez skórek i pestek), banany, przecierane owoce jagodowe, a także, zwłaszcza do przyrządzania herbatek - owoce dzikiej róży i malin. Wszystkie podawane owoce powinny być zdrowe, dojrzałe, podawane bez skórek, a pestkowe przetarte. Zabronione są arbuzy, agrest, borówki, poziomki, truskawki, maliny, porzeczki, czereśnie, gruszki, śliwki, figi, daktyle, migdały i ananasy.

Słodycze i cukier
Dozwolone: cukier (w ilości nie przekraczającej dziennie 30-40 g), miód, przecierane dżemy i powidła, marmolady, soki i syropy owocowe, landrynki, dropsy, biszkopty, herbatniki, lekko podsuszone ciasta drożdżowe oraz biszkoptowe o niewielkiej zawartości tłuszczu i cukru. Zabronione są słodkie i tłuste ciasta (makowce, serniki, pierniki, torty), ciastka z kremem, czekolada i wszystkie inne słodycze zawierające zbyt dużo tłuszczu lub niedozwolone używki (kawa, alkohol) oraz słodycze zawierające pestki (ziarnka) z malin, poziomek, truskawek, porzeczek itp.

Przyprawy
Zalecane są przyprawy delikatne i łagodne w smaku: cynamon, wanilia, koperek, kminek, anyżek, pietruszka, majeranek, szafran, cytryna, kwasek cytrynowy lub mlekowy, sól. Dozwolone w niewielkich ilościach są: liście laurowe i angielskie ziele, szczypiorek, ocet winny, pieprz ziołowy, słodka papryka (trzy ostatnie są dozwolone tylko w chorobach wątroby). Zabronione to: ostra i półostra papryka, musztarda, pieprz naturalny, ocet spirytusowy, cebula, czosnek, gorczyca, jałowiec, chrzan.

Używki
Zalecana jest słaba herbata i niezbyt mocne kakao. W chorobach wątroby dozwolona jest także słaba naturalna (ekstrakt) kawa prawdziwa. Zabroniony jest jakikolwiek alkohol oraz mocna kawa, czekolada i nierozcieńczone kakao

Przykładowy jadłospis diety łatwo strawnej bogatobiałkowej na 2400 kcal i 120 g białka

I ŚNIADANIE :
zupa mleczna z kaszą manną (k. manna 20 g) i ściętą pianą z białka jaja (mleko 250ml), pieczywo pszenne (100g) z masłem (10g), pasta z ryby wędzonej (40g) i sera twarogowego (50g) z zieloną pietruszką, herbata z aronii.
II ŚNIADANIE:
bułka (50g) z wędliną (30g), sok owocowy (200ml).
OBIAD:
barszcz z botwinką (400ml) i bułką (30 g), bitki wołowe duszone w pomidorach (100g mięsa, 150g pomidorów), ziemniaki z zielonym koperkiem (300g), sałata zielona (50g) z jogurtem (20ml), mleczko waniliowe (130ml mleka).
PODWIECZOREK :
krem z bananów (100g) i serka homogenizowanego (50g).
KOLACJA:
budyń z kaszy krakowskiej (60g) z mięsem drobiowym(50g) i warzywami (150g włoszczyzny bez kapusty), kefir (200ml).